Dunajec 3 Regiony
Łącko - Szczawnica - Leśnica

Choć centrum Łącka od zawsze wyznaczał kościół parafialny, to właśnie rynek pełnił funkcję praktycznego zaplecza życia codziennego, miejsca handlu, wymiany i kontaktów międzyludzkich. Na przestrzeni wieków plac ten wielokrotnie zmieniał swój charakter, stając się dziś nowoczesną przestrzenią odpoczynku i spotkań.

Początki rynku

Rynek w Łącku wyrósł z funkcji placu targowego i do XIX wieku pozostawał naturalnym miejscem handlu. Pierwsza zwarta zabudowa, w dużej mierze zamieszkana przez społeczność żydowską, pojawiła się w obrębie rynku w wieku XIX. Po remoncie drogi do Krościenka w latach 1885–1887, przez Łącko zaczęli licznie przejeżdżać kuracjusze udający się do Szczawnicy. Pojawienie się „turystów” przyniosło pierwszą wyraźną zmianę funkcji, obok handlu pojawiła się obsługa podróżnych, powstał zajazd/hotel i restauracja „Szczawnica”.

Zmiany w XX wieku

W latach 70. XX wieku władze gminy wykonały pierwsze porządkujące przekształcenia rynku. Wyrównano nawierzchnię, wybudowano dom handlowy, posadzono drzewa, częściowo zmieniając funkcje placu. Współczesne przeobrażenia nadały rynkowi nową jakość. W pierwszej rewitalizacji (2014/2015) wprowadzono granitową płytę i Bramę Łącką, co uporządkowało ruch pieszy i nadało przestrzeni reprezentacyjny charakter. Druga duża modernizacja (2023) objęła skwerek: powstały tężnia solankowa i podświetlana fontanna posadzkowa, dodano ławki, leżaki i zieleń. Efekt tych etapów jest jednoznaczny: rynek przeszedł od roli miejsca tranzytu i handlu do roli współczesnego centrum pobytu, punktu spotkań, wydarzeń i krótkiego odpoczynku podczas wizyty.

Historia figury św. Floriana

Aby zapewnić opiekę mieszkańcom Łącka, których co roku nękały pożary, proboszcz Kacper Czekayski w 1824 roku zakupił obraz i rzeźbę św. Floriana, patrona chroniącego od ognia. Obraz umieszczono w ołtarzu kościoła łąckiego, natomiast rzeźbę noszono w procesji po wsi. W tym samym roku wzniesiono kapliczkę, w której ustawiono figurę. Stała w pobliżu mostu na Czarnym Potoku. Pod koniec II wojny światowej Niemcy wysadzili przeprawę; kapliczka została zniszczona, lecz figura św. Floriana ocalała.

W tym czasie w Łącku pracował dla urzędu gminy Władysław Bubiec, który wpadł na pomysł umieszczenia figury św. Floriana na studni stojącej na skraju rynku. Przed II wojną światową była to tradycyjna studnia, zlokalizowana pośrodku żydowskiej zabudowy. Znajdowała się na tyłach budynku hotelu i restauracji „Szczawnica”.

Studnia św. Floriana

Obecnie studnia św. Floriana przybrała formę ośmiobocznej kapliczki z wielopołaciowym daszkiem, zwieńczonym krzyżem. We wnętrzu stoi figura świętego w klasycznym ujęciu; cokół zdobią promieniste panele z motywami strażackimi (toporki i hełmy), a gzyms, wstążki i kwiaty. U podstawy ułożono okrąg z kostki, który wyznacza obszar studni i porządkuje kompozycję płyty rynku. Według ustnych relacji studnia działała jako czynne ujęcie wody do lat 70. XX wieku, później stała się rozpoznawalną wizytówką Łącka. Obecnie na postumencie znajduje się plastikowa kopia figury św. Floriana, a oryginał przechowywany jest w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w Łącku.

Brama Łącka

Brama Łącka to kamienno-drewniana wiata z dachem krytym gontem, wzniesiona w trakcie pierwszej rewitalizacji rynku (ok. 2013–2014). Konstrukcja złożona z trzech przęseł na murowanych filarach, z centralnym szczytem, zawiera dekoracyjny panel nawiązujący do herbu gminy i lokalnej symboliki sadowniczej. Obiekt pełni funkcję reprezentacyjną i porządkującą: stanowi główny akcent przy wejściu na płytę rynku. Zastosowane materiały i detale (kamień łupany, drewno, gont, witrażowe wstawki) łączą współczesną aranżację z tradycją budowlaną regionu.

Tężnia solankowa i fontanna posadzkowa

Tężnia solankowa i fontanna posadzkowa na rynku w Łącku to elementy zrealizowane w ramach rewitalizacji centrum i oddane do użytku pod koniec roku 2023. Tężnia o powierzchni zabudowy około 11 m² wytwarza aerozol solankowy o walorach zdrowotnych i ma charakter ogólnodostępny. Fontanna posadzkowa, z dyszami zintegrowanymi z nawierzchnią i oświetleniem, pełni funkcje rekreacyjną i chłodzącą w sezonie letnim. Oba obiekty uzupełnia mała architektura: ławki, leżaki, zieleń, tworząc przyjazną strefę wypoczynkową na rynku.